quyền lực

Thân thiện

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Khả năng hoặc sức mạnh để áp đặt ý chí, kiểm soát, chỉ huy hoặc quyết định đối với người khác, tổ chức khác hoặc các vấn đề quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực chính trị, xã hội. Đây là nghĩa cốt lõi, chỉ sự chi phối và khả năng định đoạt.
   • Sức mạnh, ảnh hưởng lớn có được từ vị trí, chức vụ, tài sản hoặc uy tín. Nghĩa này mở rộng sang các lĩnh vực khác ngoài chính trị.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
  • Hắn ta lạm dụng quyền lực để trục lợi cá nhân.
  • Trong thế giới kinh doanh, quyền lực thường đi đôi với trách nhiệm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tam quyền phân lập": học thuyết chia quyền lực nhà nước thành ba nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp để kiểm soát và cân bằng lẫn nhau.
• "Quyền lực mềm" (soft power): khái niệm chỉ sức mạnh và ảnh hưởng dựa trên sự hấp dẫn về văn hóa, giá trị và chính sách, thay vì cưỡng chế hay tiền bạc.
  • Quyền lực mềm của một quốc gia được xây dựng qua hình ảnh văn hóa và giá trị phổ quát.

Biến thể và từ liên quan

• Quyền lực chính trị: quyền lực trong hoạt động nhà nước và quản lý xã hội.
• Quyền lực tinh thần: sức mạnh, ảnh hưởng dựa trên uy tín, đạo đức, tư tưởng (ví dụ: của một nhà lãnh đạo tôn giáo, một học giả).
• Quyền lực tuyệt đối: quyền lực tối cao, không bị giới hạn hoặc kiểm soát bởi bất kỳ thế lực nào khác.
• Quyền (danh từ): điều mà pháp luật hoặc xã hội công nhận cho một cá nhân, tổ chức được hưởng, được làm, được đòi hỏi. ("Quyền lực" thường bao hàm và vượt lên trên các "quyền" cụ thể).
• Thế lực (danh từ): lực lượng có sức mạnh và ảnh hưởng lớn, thường dùng để chỉ một nhóm người hoặc tổ chức.

Từ đồng nghĩa

• Quyền hành: nhấn mạnh đến quyền được giao để chỉ huy, điều hành (thường trong bộ máy).
• Bá quyền: quyền lực thống trị, áp đặt lên các chủ thể khác, mang sắc thái tiêu cực.
• Uy quyền: quyền lực đi kèm với uy thế, khiến người khác phải kính nể và tuân phục.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Quyền lực có xu hướng tha hóa, quyền lực tuyệt đối thì tha hóa tuyệt đối": câu nói nổi tiếng của Lord Acton, phản ánh mối nguy khi quyền lực không bị kiểm soát.
• "Quyền lực thuộc về nhân dân": nguyên tắc cơ bản của nhiều nhà nước dân chủ, khẳng định nguồn gốc tối cao của quyền lực.
• "Có quyền thì có lực": ý nói khi nắm giữ vị trí, chức vụ (quyền) thì sẽ có sức mạnh, phương tiện (lực) để thực thi.

Học thuật

1. d. Quyền định đoạt mọi công việc quan trọng về mặt chính trị và sức mạnh để bảo đảm việc thực hiện quyền ấy. Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất. Nắm quyền lực trong tay.